ಭಾರತವು ಶಿಕ್ಷಣ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿವೆ. ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿ, ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ, ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಹೆಣ್ಣು ಭ್ರೂಣ ಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಶಿಶು ಹತ್ಯೆ ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿವೆ.
ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವಾಲುಗಳ ಕಾರಣಗಳು, ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿ
ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸುವುದನ್ನು ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣೆ
ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 24ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ 14 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದುಡಿಮೆಗೆ ನೇಮಿಸುವುದು ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ.
ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕ ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ
1986ರಲ್ಲಿ ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕ (ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕತೆಗೆ ಕಾರಣಗಳು
- ಬಡತನ
- ಅನಕ್ಷರತೆ
- ಪೋಷಕರ ನಿರುದ್ಯೋಗ
- ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬ
- ಜಾಗೃತಿಯ ಕೊರತೆ
- ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು
ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕತೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು
- ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುವುದು
- ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಶೋಷಣೆ
- ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
- ಬಾಲ್ಯದ ನಷ್ಟ
- ಬಡತನದ ಚಕ್ರ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು
- ಭವಿಷ್ಯದ ಅವಕಾಶಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು
ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕತೆ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಕ್ರಮಗಳು
- ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ
- ಕಾನೂನುಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಅನುಷ್ಠಾನ
- ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಯೋಜನೆಗಳು
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ
- ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕರ ಪುನರ್ವಸತಿ
- ಶಾಲಾ ದಾಖಲಾತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು
ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ – 2009
6 ರಿಂದ 14 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ – 2009 ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಸಹಾಯವಾಣಿ
ಮಕ್ಕಳ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ 1098.
ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ
ಸರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಭಿಯಾನದ ಮೂಲಕ ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ “ಕೂಲಿಯಿಂದ ಶಾಲೆಗೆ” ಆಗಿದೆ.
ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ
ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ವಯಸ್ಸಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ನಡೆಯುವ ವಿವಾಹವನ್ನು ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ
ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು
- ಬಡತನ
- ಅನಕ್ಷರತೆ
- ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು
- ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯ
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡ
- ಜಾಗೃತಿಯ ಕೊರತೆ
ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು
- ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
- ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಶಿಶು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಳ
- ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ
- ಆರ್ಥಿಕ ಅವಲಂಬನೆ
- ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ
- ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ
ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳು
- ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ
- ಕಾನೂನುಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಅನುಷ್ಠಾನ
- ಬಾಲಕಿಯರ ಸಬಲೀಕರಣ
- ಸಮುದಾಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ
- ಅಕ್ರಮ ವಿವಾಹಗಳ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು
ವರದಕ್ಷಿಣೆ
ವಿವಾಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹಣ, ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವರದಕ್ಷಿಣೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 1961ರಲ್ಲಿ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.
ವರದಕ್ಷಿಣೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು
- ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ
- ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ
- ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯ
- ಕುಟುಂಬ ಕಲಹಗಳು
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನ್ಯಾಯ
ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳು
- ಕಾನೂನುಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಅನುಷ್ಠಾನ
- ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ
- ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳುವಳಿಗಳು
- ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು
- ಸಮುದಾಯದ ಸಹಕಾರ
ಹೆಣ್ಣು ಭ್ರೂಣ ಹತ್ಯೆ
ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿನ ಭ್ರೂಣವನ್ನು ಜನನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಶ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಹೆಣ್ಣು ಭ್ರೂಣ ಹತ್ಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಸವ ಪೂರ್ವ ಲಿಂಗ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ – 1994
ಹೆಣ್ಣು ಭ್ರೂಣ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು 1994ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸವ ಪೂರ್ವ ಲಿಂಗ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಉದ್ದೇಶ
- ಲಿಂಗ ಪರೀಕ್ಷೆ ತಡೆಯುವುದು
- ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆ
- ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು
ಹೆಣ್ಣು ಭ್ರೂಣ ಹತ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣಗಳು
- ಗಂಡು ಮಗುವಿನ ಮೇಲಿನ ಒಲವು
- ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಪದ್ಧತಿ
- ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯ
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು
- ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳು
ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು
- ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತ ಕುಸಿತ
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮತೋಲನ
- ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ
- ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ತಾರತಮ್ಯ ಹೆಚ್ಚಳ
ಹೆಣ್ಣು ಶಿಶು ಹತ್ಯೆ
ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವನ್ನು ಜನನದ ನಂತರ ಕೊಲ್ಲುವುದನ್ನು ಹೆಣ್ಣು ಶಿಶು ಹತ್ಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕಾರಣಗಳು
- ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯ
- ಬಡತನ
- ಗಂಡು ಮಗುವಿನ ಮೇಲಿನ ಒಲವು
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು
- ಜಾಗೃತಿಯ ಕೊರತೆ
ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳು
- ಶಿಕ್ಷಣ
- ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ
- ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ
- ಸಮಾನತೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪ್ರಚಾರ
ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಕಾಯ್ದೆ (POCSO)
ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆಯಲು 2012ರಲ್ಲಿ POCSO ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
POCSO ಕಾಯ್ದೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು
- ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆ
- ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ
- ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವುದು
- ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವುದು
LBAಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
1 ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
✔ ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕತೆ ಎಂದರೇನು?
✔ ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ಎಂದರೇನು?
✔ ಹೆಣ್ಣು ಭ್ರೂಣ ಹತ್ಯೆ ಎಂದರೇನು?
✔ ಹೆಣ್ಣು ಶಿಶು ಹತ್ಯೆ ಎಂದರೇನು?
✔ ಮಕ್ಕಳ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಯಾವುದು?
✔ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವ ವರ್ಷ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು?
✔ ಪ್ರಸವ ಪೂರ್ವ ಲಿಂಗ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವ ವರ್ಷ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು?
✔ 14 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದುಡಿಮೆಗೆ ನೇಮಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು?
ಸಮಾಪನ
“ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವಾಲುಗಳು” ಅಧ್ಯಾಯವು ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕತೆ, ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ, ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಹೆಣ್ಣು ಭ್ರೂಣ ಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಶಿಶು ಹತ್ಯೆಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಕಾನೂನುಗಳು, ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು.
ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು LBA ಹಾಗೂ ವಾರ್ಷಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.
