ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಘಟನೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಮಾನವ ಜೀವ, ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಹವಾಮಾನ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವಿವಿಧ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಂಡಮಾರುತಗಳು, ಪ್ರವಾಹಗಳು, ಭೂಕಂಪಗಳು, ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಲಕೊರೆತಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು ಎಂದರೇನು?
ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮತ್ತು ಜೀವ ಹಾಗೂ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು
- ಚಂಡಮಾರುತ
- ಪ್ರವಾಹ
- ಭೂಕಂಪ
- ಭೂಕುಸಿತ
- ಕಡಲಕೊರೆತ
- ಬರಗಾಲ
- ಸುನಾಮಿ
ಚಂಡಮಾರುತಗಳು
ಅತಿ ವೇಗದ ಗಾಳಿ, ಭಾರೀ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವಾಯು ಒತ್ತಡದೊಂದಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಬಿರುಗಾಳಿಯನ್ನು ಚಂಡಮಾರುತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಚಂಡಮಾರುತ ಉಂಟಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ
ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ (Global Warming).
ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುವ ರಾಜ್ಯಗಳು
- ಒಡಿಶಾ
- ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
- ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ
- ತಮಿಳುನಾಡು
- ಗುಜರಾತ್
ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಕಾರಣಗಳು
- ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಳ
- ಕಡಿಮೆ ವಾಯು ಒತ್ತಡ
- ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ
- ಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಳ
- ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು
ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು
- ಮಾನವ ಜೀವಹಾನಿ
- ಮನೆಗಳ ನಾಶ
- ಬೆಳೆಗಳ ಹಾನಿ
- ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ
- ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ
- ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ
- ಜನರ ಸ್ಥಳಾಂತರ
ಚಂಡಮಾರುತಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳು
- ಮುನ್ಸೂಚನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
- ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರ
- ಚಂಡಮಾರುತ ಆಶ್ರಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ
- ಕರಾವಳಿ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ
- ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ
ಪ್ರವಾಹಗಳು
ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಣಗಿರುವ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಮುಳುಗಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರವಾಹ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರವಾಹಗಳ ಕಾರಣಗಳು
- ಅಧಿಕ ಮಳೆ
- ನದಿಗಳ ಉಕ್ಕಿಹರಿವು
- ಚಂಡಮಾರುತಗಳು
- ಅರಣ್ಯ ನಾಶ
- ನಗರೀಕರಣ
- ಕಳಪೆ ನೀರು ಹರಿವು ವ್ಯವಸ್ಥೆ
- ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
ಪ್ರವಾಹಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು
- ಜೀವಹಾನಿ
- ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ನಷ್ಟ
- ಬೆಳೆಗಳ ಹಾನಿ
- ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಹರಡುವಿಕೆ
- ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿ
- ಜನರ ಸ್ಥಳಾಂತರ
- ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ
ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳು
- ಅರಣ್ಯೀಕರಣ
- ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ
- ನದಿಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ತಡೆಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಾಣ
- ಸರಿಯಾದ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
- ಪ್ರವಾಹ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
- ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಬೆಳೆಸಬೇಕು?
ಅರಣ್ಯಗಳು ಮಳೆನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಪ್ರವಾಹದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ನದಿಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ತಡೆಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಏಕೆ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು?
ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ನದಿಯ ನೀರು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು.
ಭೂಕುಸಿತ
ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಣ್ಣು, ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಅವಶೇಷಗಳು ಇಳಿಜಾರಿನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಜಾರುವುದನ್ನು ಭೂಕುಸಿತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಭೂಕುಸಿತದ ಕಾರಣಗಳು
- ಭಾರೀ ಮಳೆ
- ಭೂಕಂಪ
- ಅರಣ್ಯ ನಾಶ
- ಗಣಿಗಾರಿಕೆ
- ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ
- ತೀವ್ರ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದೇಕೆ?
ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಸ್ಥಿರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.
ಭೂಕುಸಿತದ ಪರಿಣಾಮಗಳು
- ಜೀವಹಾನಿ
- ಮನೆಗಳ ನಾಶ
- ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳ ಹಾನಿ
- ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಹಾನಿ
- ಪರಿಸರ ನಾಶ
ಕಡಲಕೊರೆತ
ಅಲೆಗಳು, ಉಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಪ್ರವಾಹಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಭೂಭಾಗ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಡಲಕೊರೆತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕಡಲಕೊರೆತ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬರುವ ರಾಜ್ಯ
ಕೇರಳ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಲಕೊರೆತ ಹೆಚ್ಚು ಇರುವುದೇಕೆ?
ಬಲವಾದ ಅಲೆಗಳು, ಮಾನ್ಸೂನ್ ಗಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಪ್ರವಾಹಗಳ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ.
ಕಡಲಕೊರೆತದ ಪರಿಣಾಮಗಳು
- ಕರಾವಳಿ ಭೂಮಿ ನಾಶ
- ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ
- ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ನಷ್ಟ
- ಕರಾವಳಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಾನಿ
ಕಡಲಕೊರೆತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳು
- ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಅರಣ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ
- ಸಮುದ್ರ ತಡೆಗೋಡೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ
- ಕರಾವಳಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಯೋಜನೆಗಳು
- ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಬೆಳೆಸಬೇಕು?
ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಅರಣ್ಯಗಳು ಅಲೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಕಡಲಕೊರೆತವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಕಡಲಕೊರೆತ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬೆಳೆಸುವ ಅರಣ್ಯದ ವಿಧ
ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಅರಣ್ಯಗಳು.
ಭೂಕಂಪ
ಭೂಮಿಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಕಂಪಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಭೂಕಂಪ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಭೂಕಂಪದ ಕಾರಣಗಳು
- ಭೂಪಟಲ ಫಲಕಗಳ ಚಲನೆ
- ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆ
- ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು
- ಭೂಪಟಲದ ಬಿರುಕುಗಳು
ಭೂಕಂಪದ ಪರಿಣಾಮಗಳು
- ಜೀವಹಾನಿ
- ಕಟ್ಟಡಗಳ ಕುಸಿತ
- ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಸೇತುವೆಗಳ ಹಾನಿ
- ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಚಣೆ
- ಭೂಕುಸಿತಗಳು
- ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ
ಭೂಕಂಪದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳು
- ಭೂಕಂಪ ನಿರೋಧಕ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ
- ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆ
- ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಿದ್ಧತೆ
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ
- ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಗಳಿಂದ ದೂರ ಇರುವುದು
ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು
ಕೆಲವು ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
- ಅರಣ್ಯ ನಾಶ
- ಅತಿಯಾದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ
- ನದಿಪಾತ್ರ ಅತಿಕ್ರಮಣ
- ಯೋಜನೆಯಿಲ್ಲದ ನಗರೀಕರಣ
- ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಾರಿಕೆ
- ಭೂಮಿಯ ದುರುಪಯೋಗ
ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ
ವಿಪತ್ತುಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆ, ಸಿದ್ಧತೆ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳು
- ಅಧಿಕೃತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು
- ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತೆರಳುವುದು
- ತುರ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಡುವುದು
- ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುವುದು
- ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು
LBAಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
1 ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
✔ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು ಎಂದರೇನು?
✔ ಪ್ರವಾಹ ಎಂದರೇನು?
✔ ಭೂಕುಸಿತ ಎಂದರೇನು?
✔ ಕಡಲಕೊರೆತ ಎಂದರೇನು?
✔ ಭೂಕಂಪ ಎಂದರೇನು?
✔ ಚಂಡಮಾರುತ ಉಂಟಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೇನು?
✔ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದೇಕೆ?
✔ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಬೆಳೆಸಬೇಕು?
ಸಮಾಪನ
“ಭಾರತದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು” ಅಧ್ಯಾಯವು ಚಂಡಮಾರುತಗಳು, ಪ್ರವಾಹಗಳು, ಭೂಕುಸಿತಗಳು, ಕಡಲಕೊರೆತಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪಗಳ ಕಾರಣಗಳು, ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಾಗೂ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವಹಾನಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.
ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು LBA ಹಾಗೂ ವಾರ್ಷಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.
